რას ნიშნავს საშვილოსნოს ყელის დამოკლება?
საშვილოსნოს ყელი ორსულობის განმავლობაში მტკიცედ და დახურულად ინარჩუნებს საშვილოსნოს შიგნით ნაყოფს. მშობიარობის მოახლოებისას ის ბუნებრივად რბილდება, მოკლდება და იხსნება. თუ ეს ცვლილება ნაადრევად, განსაკუთრებით ორსულობის 24 კვირამდე ხდება, მდგომარეობა შეიძლება ნაადრევი მშობიარობის მომატებულ რისკთან იყოს დაკავშირებული.
„მოკლე ყელი“ მხოლოდ ექოსკოპიური მაჩვენებელია და ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ მშობიარობა აუცილებლად ადრე დაიწყება. რისკი დამოკიდებულია ორსულობის ვადაზე, სიგრძეზე, წინა ორსულობების ისტორიაზე, ტყუპ ორსულობაზე, ყელის გახსნასა და სხვა კლინიკურ ნიშნებზე.
რა იწვევს საშვილოსნოს ყელის დამოკლებას?
ზოგჯერ ზუსტი მიზეზი უცნობია. რისკს შეიძლება ზრდიდეს:
- წარსულში სპონტანური ნაადრევი მშობიარობა ან მეორე ტრიმესტრის ორსულობის დაკარგვა;
- საშვილოსნოს ყელზე ჩატარებული ოპერაცია ან ქსოვილის ამოკვეთა;
- საშვილოსნოს თანდაყოლილი თავისებურება;
- მრავალნაყოფიანი ორსულობა და საშვილოსნოს გადაჭიმვა;
- ყელის თანდაყოლილი ან შეძენილი სისუსტე;
- ზოგიერთ შემთხვევაში ინფექცია, სისხლდენა ან შეკუმშვები.
აქვს თუ არა მოკლე საშვილოსნოს ყელს სიმპტომები?
საშვილოსნოს ყელის დამოკლება ხშირად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს და მხოლოდ ექოსკოპიით ვლინდება. ზოგჯერ შეიძლება გამოვლინდეს მენჯის დაწოლის შეგრძნება, ყრუ წელის ტკივილი, მუცლის პერიოდული დაჭიმვა, გამონადენის რაოდენობის ან ხასიათის ცვლილება, სისხლიანი გამონადენი ან წყლის მსგავსი სითხე.
ასეთი ნიშნები სპეციფიკური არ არის, მაგრამ ორსულობისას მათი უგულებელყოფა არ შეიძლება. რეგულარული შეკუმშვების, სისხლდენის ან სანაყოფე წყლის დაღვრის ეჭვისას დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით სამშობიარო გუნდს.
როგორ იზომება საშვილოსნოს ყელის სიგრძე?
ყველაზე სანდო მეთოდია ტრანსვაგინალური ექოსკოპიური ცერვიკომეტრია. კვლევა ცარიელი შარდის ბუშტით ტარდება, ჩვეულებრივ რამდენიმე წუთს გრძელდება და ნაყოფს არ აზიანებს. სპეციალისტი ზომავს დახურული ნაწილის სიგრძეს და აფასებს შიდა პირის ფორმას, ყელის შესაძლო გახსნასა და სანაყოფე გარსების მდგომარეობას.
შუა ტრიმესტრში 25 მმ ან ნაკლები მაჩვენებელი ხშირად გამოიყენება „მოკლე ყელის“ საზღვრად ერთნაყოფიანი ორსულობისას, თუმცა ერთი ციფრი კონტექსტის გარეშე არ უნდა შეფასდეს. ტექნიკა, ვადა და წინა ისტორია გადაწყვეტილებაზე პირდაპირ გავლენას ახდენს.
რა რისკებთან არის დაკავშირებული?
მოკლე საშვილოსნოს ყელი ზრდის ნაადრევი მშობიარობის ალბათობას, მაგრამ ინდივიდუალური პროგნოზი განსხვავებულია. რაც უფრო ადრე და მეტად არის ყელი დამოკლებული, ან თუ თან ახლავს გახსნა, მით უფრო მნიშვნელოვანია დროული შეფასება. რისკის შესახებ დამატებით შეგიძლიათ წაიკითხოთ ნაადრევი მშობიარობის რისკები.
როგორ მკურნალობენ მოკლე საშვილოსნოს ყელს?
მართვა ინდივიდუალურია და შეიძლება მოიცავდეს:
- ვაგინალურ პროგესტერონს — გარკვეულ ერთნაყოფიან ორსულობებში, როდესაც მოკლე ყელი 24 კვირამდე ვლინდება;
- ცერვიკალურ სერკლაჟს — შერჩეულ შემთხვევებში, განსაკუთრებით შესაბამისი სამეანო ისტორიის ან ყელის გახსნისას;
- დინამიკურ ცერვიკომეტრიას — სიგრძისა და ცვლილების მონიტორინგისთვის;
- სიმპტომებისა და შესაძლო ინფექციის/შეკუმშვების დამატებით შეფასებას.
სრული წოლითი რეჟიმი ყველა პაციენტისთვის ეფექტურ მკურნალობად არ ითვლება და შეიძლება საკუთარი რისკებიც ჰქონდეს. პროგესტერონი, პესარი, სერკლაჟი ან აქტივობის შეზღუდვა მხოლოდ სამეანო სპეციალისტმა უნდა დანიშნოს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი გამოცდილი რადიოლოგის შეფასება?
ცერვიკომეტრიის სიზუსტეზე მოქმედებს შარდის ბუშტის მდგომარეობა, ზონდის ზეწოლა, გაზომვის დრო და საშვილოსნოს დროებითი შეკუმშვაც. ამიტომ კვლევა სტანდარტული ტექნიკით უნდა ჩატარდეს. რადიოლოგი ლანა ეზიეშვილი აფასებს საშვილოსნოს ყელის სიგრძეს, შიდა პირის მდგომარეობასა და ორსულობის სხვა ექოსკოპიურ მაჩვენებლებს.
თუ ექიმმა ცერვიკომეტრია დაგინიშნათ, წარსულში ნაადრევი მშობიარობა გქონდათ ან საეჭვო სიმპტომები გაწუხებთ, დაჯავშნეთ ვიზიტი ლანა ეზიეშვილთან. დროული და სწორად შესრულებული კვლევა თქვენს მეან-გინეკოლოგს მართვის სწორი გეგმის შერჩევაში დაეხმარება.