ორსულობის დროს რომელი კვლევებია უსაფრთხო?
ორსულობის დროს კვლევის საჭიროება ყოველთვის ფასდება სარგებლისა და შესაძლო რისკის შედარებით. ხშირად პაციენტებს ყველა გამოსახულებითი მეთოდი „დასხივებად“ წარმოუდგენიათ, თუმცა ეს ასე არ არის: ულტრაბგერითი კვლევა და მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI) მაიონებელ გამოსხივებას არ იყენებს, ხოლო რენტგენი და კომპიუტერული ტომოგრაფია (CT) იყენებს.
უსაფრთხო მიდგომა არ ნიშნავს აუცილებელი კვლევის ავტომატურად გადადებას. დაუდგენელმა დაავადებამ ზოგჯერ დედასა და ნაყოფს უფრო დიდი საფრთხე შეიძლება შეუქმნას, ვიდრე სწორად შერჩეულმა დიაგნოსტიკამ. კვლევის გადაწყვეტილება მიიღება ექიმთან და რადიოლოგთან ერთად, ორსულობის ვადის, სხეულის ნაწილისა და კლინიკური გადაუდებლობის გათვალისწინებით.
ულტრაბგერითი კვლევა — პირველი არჩევანი მრავალ სიტუაციაში
ექოსკოპია ბგერით ტალღებს იყენებს და არ შეიცავს რენტგენულ გამოსხივებას. ის ფართოდ გამოიყენება ნაყოფის განვითარებისა და ორსულობის მონიტორინგისთვის, ასევე მუცლის ღრუს, თირკმელების, საშარდე გზების, ფარისებრი ჯირკვლისა და რბილი ქსოვილების შესაფასებლად.
ორსულობის ექოსკოპია უნდა ჩატარდეს სამედიცინო მიზნობრიობით და ოპტიმალური პარამეტრებით. მხოლოდ სამახსოვრო ვიდეოსთვის ხანგრძლივი სკანირება სამედიცინო კვლევას ვერ ცვლის. ორსულობის გეგმური ექოსკოპიის ვადების შესახებ იხილეთ როდის უნდა ჩავიტაროთ ექოსკოპია ორსულობისას.
MRI ორსულობის დროს
MRI ძლიერი მაგნიტური ველისა და რადიოსიხშირული ტალღების საშუალებით ქმნის დეტალურ გამოსახულებას და მაიონებელ გამოსხივებას არ იყენებს. ის შეიძლება დაინიშნოს, როდესაც ექოსკოპია საკმარის ინფორმაციას ვერ იძლევა და შედეგი მკურნალობის გადაწყვეტილებას შეცვლის.
გადოლინიუმის შემცველი კონტრასტი ორსულობისას რუტინულად არ გამოიყენება და განიხილება მხოლოდ მაშინ, როდესაც ის აუცილებელია და მოსალოდნელი სარგებელი რისკს აღემატება. კვლევამდე აუცილებლად აცნობეთ პერსონალს ორსულობის, იმპლანტების, ოპერაციებისა და სხვა მნიშვნელოვანი მდგომარეობების შესახებ.
რენტგენი უსაფრთხოა თუ არა?
რენტგენოგრაფია მაიონებელ გამოსხივებას იყენებს, მაგრამ ნაყოფის მიღებული დოზა ძლიერ განსხვავდება გამოსაკვლევი უბნის მიხედვით. მაგალითად, კბილის, გულმკერდის ან კიდურის სწორად ჩატარებული რენტგენისას საშვილოსნო პირდაპირ სხივში არ ხვდება და ნაყოფის დოზა, როგორც წესი, ძალიან დაბალია. აუცილებელი კვლევა მხოლოდ ორსულობის გამო თვითნებურად არ უნდა გაუქმდეს.
ექიმმა და რადიოლოგმა უნდა გამოიყენონ ყველაზე დაბალი გონივრული დოზა და ისეთი პროტოკოლი, რომელიც დიაგნოსტიკურ პასუხს უზრუნველყოფს. კვლევამდე ყოველთვის თქვით, რომ ორსულად ხართ ან ორსულობას ვარაუდობთ.
CT — როდის შეიძლება გახდეს საჭირო?
კომპიუტერული ტომოგრაფია ასევე იყენებს რენტგენულ გამოსხივებას და, როდესაც შესაძლებელია, მას ულტრაბგერით ან MRI კვლევით ანაცვლებენ. თუმცა ტრავმის, ფილტვის ემბოლიის, მწვავე ნევროლოგიური მდგომარეობის ან სხვა გადაუდებელი პრობლემისას CT შეიძლება იყოს ყველაზე სწრაფი და ინფორმაციული არჩევანი.
ასეთ დროს კვლევის არჩატარებამ და დიაგნოზის დაგვიანებამ შეიძლება უფრო დიდი რისკი შექმნას. კვლევის არე, დოზა და კონტრასტის საჭიროება ინდივიდუალურად უნდა შეფასდეს.
რომელი კვლევები არ არის რეკომენდებული რუტინულად?
- მაიონებელი გამოსხივების შემცველი კვლევა მკაფიო სამედიცინო ჩვენების გარეშე;
- ხანგრძლივი „სამახსოვრო“ ექოსკოპია დიაგნოსტიკური მიზნის გარეშე;
- რადიოიზოტოპური კვლევა სპეციალისტების შეფასების გარეშე;
- ნებისმიერი კონტრასტული კვლევა, როდესაც კონტრასტი შედეგს არსებითად არ ცვლის.
როგორ დაგეხმარებათ რადიოლოგი?
რადიოლოგი არჩევს შესაბამის მეთოდსა და პროტოკოლს, აფასებს წინა კვლევებს და კლინიკურ შეკითხვას. თუ ორსულობის დროს საჭიროა ექოსკოპიური შეფასება, რადიოლოგ ლანა ეზიეშვილთან ვიზიტი დაგეხმარებათ კვლევის მიზნობრივად და პროფესიონალურად ჩატარებაში.
ლანა ეზიეშვილი აფასებს ნაყოფის განვითარებას, პლაცენტას, სანაყოფე სითხესა და საჭიროებისას სისხლის ნაკადს. თუ არ იცით, რომელი კვლევა გჭირდებათ, ჯერ დაუკავშირდით თქვენს მკურნალ ექიმს; ექოსკოპიის დასაგეგმად კი დაჯავშნეთ ვიზიტი ლანა ეზიეშვილთან ქვემოთ მოცემული ფორმით.
ეს სტატია ზოგადი ინფორმაციაა და ვერ შეცვლის ინდივიდუალურ სამედიცინო გადაწყვეტილებას. მწვავე ტკივილის, სუნთქვის გაძნელების, ტრავმის, სისხლდენის ან მდგომარეობის მკვეთრი გაუარესებისას მიმართეთ გადაუდებელ დახმარებას.