ორსულის კვება — „ორის ნაცვლად“ არა, ორჯერ უფრო გააზრებულად
ორსულის კვება უნდა უზრუნველყოფდეს დედის ჯანმრთელობასა და ნაყოფის ზრდისთვის საჭირო ენერგიას, ცილას, ვიტამინებსა და მინერალებს. ორსულობა არ ნიშნავს საკვების რაოდენობის გაორმაგებას. მთავარი არის მრავალფეროვანი, უსაფრთხოდ მომზადებული საკვები და ინდივიდუალური წონის მატების გეგმა.
რა უნდა მიირთვათ ორსულობის დროს?
- ბოსტნეული და ხილი: სხვადასხვა ფერის, კარგად გარეცხილი პროდუქტები;
- ცილა: კარგად მომზადებული ხორცი, ფრინველი, კვერცხი, დაბალვერცხლისწყლიანი თევზი, პარკოსნები, თხილი;
- მთლიანი მარცვლეული: შვრია, წიწიბურა, ყავისფერი ბრინჯი და სხვა ბოჭკოვანი პროდუქტი;
- პასტერიზებული რძის პროდუქტები: კალციუმისა და ცილის წყარო;
- ჯანსაღი ცხიმები: ზეითუნის ზეთი, ავოკადო, თხილი და თესლი;
- წყალი: რეგულარულად, მთელი დღის განმავლობაში.
თუ გულისრევა ან გულძმარვა გაწუხებთ, მცირე და ხშირი ულუფები ხშირად უკეთ გადაიტანება.
ფოლიუმის მჟავა, რკინა და სხვა მნიშვნელოვანი ნივთიერებები
ფოლიუმის მჟავა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ჩასახვამდე და ადრეულ ორსულობაში ნერვული მილის დეფექტების რისკის შესამცირებლად. ორსულობისას იზრდება რკინის საჭიროებაც, რადგან სისხლის მოცულობა მატულობს. ასევე მნიშვნელოვანია იოდი, კალციუმი, D ვიტამინი, ქოლინი და ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები.
პრენატალური ვიტამინი ექიმის რეკომენდაციით მიიღეთ. რამდენიმე დანამატის ერთდროულად მიღებამ შეიძლება ზოგი ვიტამინის ჭარბი დოზა გამოიწვიოს; „ბუნებრივი“ დანამატიც ავტომატურად უსაფრთხო არ არის.
რას უნდა მოერიდოთ?
- ალკოჰოლს — ორსულობისას უსაფრთხო დოზა დადგენილი არ არის;
- უმ ან არასრულად მომზადებულ ხორცს, თევზს, ზღვის პროდუქტსა და კვერცხს;
- არაპასტერიზებულ რძესა და მისგან დამზადებულ პროდუქტებს;
- მაღალი ვერცხლისწყლის შემცველ დიდ მტაცებელ თევზებს;
- გაურეცხავ ხილ-ბოსტნეულსა და არაჰიგიენურად შენახულ მზა საკვებს;
- ღვიძლსა და A ვიტამინის მაღალი დოზის დანამატებს ექიმის მითითების გარეშე;
- კოფეინის ჭარბ რაოდენობას — საერთო დღიური ოდენობა ექიმთან შეათანხმეთ; ხშირად რეკომენდებული ზედა ზღვარი 200 მგ-მდეა.
რომელი თევზი და რამდენად ხშირად?
თევზი ცილისა და ომეგა-3-ის კარგი წყაროა, ამიტომ მისი სრულად ამოღება საჭირო არ არის. აირჩიეთ დაბალვერცხლისწყლიანი სახეობები და კარგად მოამზადეთ. კონკრეტული ადგილობრივი თევზის უსაფრთხოებაზე დაეყრდენით სურსათის ოფიციალურ გაფრთხილებებსა და ექიმის რჩევას.
ვეგეტარიანული ან სპეციალური დიეტა
კარგად დაგეგმილი ვეგეტარიანული კვება შესაძლებელია, მაგრამ განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდება ცილას, რკინას, B12-ს, იოდს, კალციუმსა და ომეგა-3-ს. დიაბეტის, ცელიაკიის, ანემიის, ძლიერი ტოქსიკოზის ან სხვა მდგომარეობისას ინდივიდუალური გეგმა ექიმთან ან კვალიფიციურ დიეტოლოგთან შეადგინეთ.
როდის არის საჭირო ექიმთან დაკავშირება?
მიმართეთ ექიმს, თუ ვერ იღებთ საკვებსა და სითხეს, სწრაფად იკლებთ წონას, გაქვთ დეჰიდრატაციის ნიშნები, გამოხატული სისუსტე ან საკვებთან დაკავშირებული სიცხე/დიარეა. ტოქსიკოზის შესახებ დამატებით წაიკითხეთ როგორ გავუმკლავდეთ გულისრევასა და ღებინებას.
ორსულობის მონიტორინგი ლანა ეზიეშვილთან
ჯანსაღი კვება ნაყოფის განვითარებას ხელს უწყობს, ხოლო ზრდის შეფასება ექოსკოპიით ორსულობის ვადის შესაბამისი პარამეტრებით ხდება. რადიოლოგი ლანა ეზიეშვილი აფასებს ნაყოფის ბიომეტრიას, სავარაუდო წონას, სანაყოფე სითხესა და პლაცენტას.
გეგმური მონიტორინგისთვის დაჯავშნეთ ვიზიტი ლანა ეზიეშვილთან. თუ გაქვთ გესტაციური დიაბეტი, ანემია, ძლიერი ღებინება ან წონის მატების პრობლემა, კვების გეგმა აუცილებლად თქვენს მეან-გინეკოლოგთან და შესაბამის სპეციალისტთან შეათანხმეთ.