რა ითვლება ჭარბ მენსტრუალურ სისხლდენად?
ჭარბი მენსტრუალური სისხლდენა არის სისხლდენა, რომელიც უჩვეულოდ უხვია, შვიდ დღეზე მეტხანს გრძელდება ან ყოველდღიურ ცხოვრებას მნიშვნელოვნად ზღუდავს. პრაქტიკული ნიშნებია საფენის ან ტამპონის ყოველ საათში გამოცვლის საჭიროება, ორმაგი დაცვის გამოყენება, ღამით რამდენჯერმე გაღვიძება, დიდი კოლტები და ტანსაცმლის ხშირი დასვრა.
ხანგრძლივმა სისხლის დაკარგვამ შეიძლება რკინადეფიციტური ანემია გამოიწვიოს. დაღლილობა, სიფერმკრთალე, ქოშინი, გულის ფრიალი, თავბრუსხვევა და თავის ტკივილი ანემიის შესაძლო ნიშნებია.
რა იწვევს უხვ მენსტრუაციას?
მიზეზი შეიძლება იყოს ჰორმონული ან სტრუქტურული:
- ოვულაციის დარღვევა, PCOS, ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემა ან პერიმენოპაუზა;
- საშვილოსნოს მიომა, პოლიპი ან ადენომიოზი;
- ორსულობასთან დაკავშირებული სისხლდენა, მათ შორის ადრეული ორსულობის დაკარგვა;
- სისხლის შედედების დარღვევა;
- სპილენძის საშვილოსნოსშიდა საშუალება ან ზოგიერთი მედიკამენტი;
- იშვიათად — ენდომეტრიუმის წინასიმსივნური ან სიმსივნური ცვლილება.
მიზეზი ასაკის, სიმპტომებისა და სამედიცინო ისტორიის მიხედვით იცვლება, ამიტომ მკურნალობა დიაგნოზის გარეშე არ უნდა დაიწყოს.
როდის არის მდგომარეობა გადაუდებელი?
თუ ორ საათზე მეტხანს ყოველ საათში მთლიანად გევსებათ ერთი ან მეტი საფენი/ტამპონი და ამავე დროს გაქვთ თავბრუსხვევა, ქოშინი, გულმკერდის ტკივილი, გულის წასვლის შეგრძნება ან ძლიერი სისუსტე, მიმართეთ გადაუდებელ დახმარებას.
ასევე სასწრაფო შეფასება საჭიროა შესაძლო ორსულობისას, ძლიერი მენჯის ტკივილისას, სიცხისას ან მენოპაუზის შემდეგ ნებისმიერი სისხლდენის შემთხვევაში.
როგორ ადგენენ მიზეზს?
ექიმი შეაფასებს ციკლის ხანგრძლივობას, სისხლდენის რაოდენობას, ორსულობის შესაძლებლობას, მედიკამენტებსა და ოჯახურ ისტორიას. ხშირად ინიშნება სისხლის საერთო ანალიზი და ფერიტინი ანემიისთვის, ორსულობის ტესტი და საჭიროების მიხედვით ჰორმონული/შედედების კვლევები.
მცირე მენჯის ექოსკოპიით ფასდება საშვილოსნოს ზომა და კედელი, ენდომეტრიუმი, მიომა, პოლიპის შესაძლო ნიშნები და საკვერცხეები. ზოგ შემთხვევაში დამატებით საჭიროა ჰისტეროსკოპია, სონოჰისტეროგრაფია ან ენდომეტრიუმის ბიოფსია.
როგორია მკურნალობის გზები?
მკურნალობა დამოკიდებულია მიზეზზე, სისხლდენის სიმძიმეზე, ასაკზე, სხვა დაავადებებსა და ორსულობის სამომავლო გეგმაზე. ექიმმა შეიძლება განიხილოს რკინის პრეპარატი, არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალება, ტრანექსამის მჟავა, ჰორმონული კონტრაცეფცია ან ჰორმონული საშვილოსნოსშიდა სისტემა. სტრუქტურული მიზეზისას ზოგჯერ პროცედურა ან ოპერაცია ხდება საჭირო.
ტრანექსამის მჟავა, ჰორმონი ან ტკივილგამაყუჩებელი თვითნებურად არ მიიღოთ — ყველა საშუალება ყველა პაციენტისთვის უსაფრთხო არ არის.
როგორ მოემზადოთ კონსულტაციისთვის?
- ჩაინიშნეთ ციკლის დაწყებისა და დასრულების თარიღები;
- დაახლოებით დაითვალეთ დღეში გამოყენებული საფენები/ტამპონები და კოლტები;
- აღნიშნეთ სისხლდენა ციკლებს შორის ან სქესობრივი კონტაქტის შემდეგ;
- თან იქონიეთ მედიკამენტების სია, ანალიზები და ძველი ექოსკოპიის პასუხები.
რატომ დავჯავშნოთ კვლევა ლანა ეზიეშვილთან?
ჭარბი მენსტრუაციისას ექოსკოპიის ხარისხი მნიშვნელოვანია, რადგან მცირე მენჯის ორგანოების დეტალური შეფასება მკურნალობის მიმართულებას განსაზღვრავს. რადიოლოგი ლანა ეზიეშვილი აფასებს საშვილოსნოს, ენდომეტრიუმსა და საკვერცხეებს და აღმოჩენილ ცვლილებებს პასუხში ზუსტად აღწერს.
თუ უხვი მენსტრუაცია მეორდება ან გინეკოლოგმა კვლევა დაგინიშნათ, დაჯავშნეთ მცირე მენჯის ექოსკოპია ლანა ეზიეშვილთან. ციკლის სხვა დარღვევების შესახებ შეგიძლიათ წაიკითხოთ ციკლის გადაცდენისა და მენსტრუალური დარღვევის სტატია.